احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
183
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
حواس و حفظ و ذكاء و معده و جگر و مفرح است و براى درمان بىخوابى مؤثر خواهد بود . نشاطآور است ، دردهائى كه در مغز و داخل جمجمه ايجاد مىشود را كاهش مىدهد ، بيمارى كابوس و ترس و وحشتهاى عصبى را بر طرف مىسازد . 2 - خوردن شربت آن خفقان سرد را درمان مىكند . 3 - مزهمزهء بطيخ آن جهت فساد دندان مجرب است و جويدن تازهء آن در دهان بوى شراب و بوى بد دهان را مرتفع مىسازد . گياه - باميه نامهاى ديگر : باميا Gombaud - Gimbo - Ketmie comestible - Abelmoschus esulentus - Moench مشخصات : گياهى است از خانوادهء پنيرك و از خويشان نزديك پنبه و كنف . باميه ميوهاى است سيا صلب به قدر گرسنه و شيرين طعم و با اندكى لزوجتى و در غلافى مخمس شكل كه در دو طرف آن اندك باريك است ، اين ميوه اكثرا چهار پهلو و پنج پهلو مىباشد . نبات آن به اندازهء خطمى است ، گياهى است بلند با برگهايى بريده و چاكدار كه آن چاكها برگ را به چند قسمت تقسيم مىكنند و هر قسمت از برگ نوكتيز دارد شبيه برگ پنبه . گلهاى آن درشت و شبيه به گلهاى پنيرك به رنگ زرد يا سفيد و دانههاى آن گرد و بىبو است . از تمام گياه باميه عطرى شبيه به عطر ميخك متصاعد مىشود و ميوهء باميه بيشتر مصرف غذايى دارد . ظاهرا موطن اصلى اين گياه آفريقا و مناطق گرم آسيا است و در مصر فراوان است ولى بههرحال به ساير مناطق دنيا رفته است و در حال حاضر در اغلب كشورها و مناطق معتدله و حتى سرد كاشته مىشود . باميه اصولا يك گياه گرمسيرى است و در شرايط اقليمى گرم چند سال دوام دارد . ولى در مناطق معتدل و سرد چون تحمل سرماى زمستان را ندارد به صورت گياه يكساله درمىآيد . ميوهء باميه طبيعت آن : سرد و تر است . ويتامينهاى A 520 واحد بينالمللى C - B 31 ميلىگرم در هر صد گرم در ميوهء باميه يافت مىشود . تركيب شيميايى : در هر يكصد گرم باميهء خام نارس مواد زير وجود دارد . آب 9 / 88 گرم ، پروتئين 4 / 2 گرم ، مواد قندى و ساير هيدراتهاى كربن 6 / 7 گرم ، خاكستر 8 / 0 گرم ، كلسيم 92 ميلىگرم ، فسفر 51 ميلىگرم ، آهن 6 / 0 ميلىگرم ، سديم 3 ميلىگرم ، پتاسيم 249 ميلىگرم ، تيامين 17 / 0 ميلىگرم ، رايبوفلاوين 21 / 0 ميلىگرم ، نياسين 1 ميلىگرم .